Quần lót đột ngột ướt khi mang thai có thể do són tiểu, dịch âm đạo hoặc rỉ ối. Các đặc điểm về dòng dịch, màu sắc, mùi và khả năng kiểm soát chỉ giúp nhận biết sơ bộ, không đủ để mẹ bầu tự chẩn đoán tại nhà. Nếu nghi rỉ ối, nên liên hệ cơ sở sản khoa sớm để được hướng dẫn và kiểm tra.
| Đặc điểm | Gợi ý rỉ ối | Gợi ý són tiểu |
|---|---|---|
| Cách xuất hiện | Có thể chảy thành dòng hoặc rỉ từng ít một, làm quần lót tiếp tục ẩm | Thường xuất hiện khi ho, hắt hơi, cười, nâng vật nặng, vận động hoặc bàng quang đầy |
| Khả năng kiểm soát | Thường không thể chủ động nín bằng cách siết cơ vùng chậu | Có thể giảm hoặc ngừng sau khi đi tiểu, nhưng không phải lúc nào cũng kiểm soát được hoàn toàn |
| Màu sắc | Thường trong hoặc vàng nhạt; đôi khi có thể lẫn ít chất nhầy | Thường vàng nhạt đến vàng hơn tùy lượng nước uống và độ cô đặc của nước tiểu |
| Mùi | Có thể gần như không mùi hoặc có mùi nhẹ | Thường có mùi đặc trưng của nước tiểu, nhưng mùi có thể không rõ khi nước tiểu loãng |
| Diễn biến | Có thể tiếp tục thấm ướt dù mẹ bầu vừa lau khô hoặc thay quần lót | Thường liên quan đến một tình huống gây tăng áp lực ổ bụng và có thể dừng sau đó |
Không đặc điểm nào trong bảng có thể khẳng định chắc chắn. Nước ối không phải lúc nào cũng trong, còn nước tiểu loãng có thể rất nhạt màu và ít mùi. Són tiểu cũng có thể xảy ra ngoài ý muốn nên việc “không nín được” không đồng nghĩa chắc chắn là rỉ ối.
Rỉ ối có thể biểu hiện bằng một lần nước chảy nhiều, nhưng cũng có trường hợp nước ối rỉ từng ít một. Mẹ bầu có thể nhận thấy:
Màu xanh, nâu, đỏ hoặc mùi hôi là dấu hiệu bất thường cần được đánh giá ngay. Dù dịch trong và không đau, mẹ bầu vẫn nên liên hệ nhân viên y tế nếu nghi nước ối đang rò rỉ.
Nên nghĩ đến khả năng rỉ ối khi dịch lỏng tiếp tục chảy hoặc tái diễn mà không giải thích được bằng việc vừa đi tiểu, vận động hay ho. Một lần nước chảy ra rồi ngừng cũng không loại trừ vỡ ối, vì đầu thai nhi hoặc tư thế cơ thể có thể tạm thời hạn chế dòng nước.
Mức độ nghi ngờ cao hơn nếu tình trạng ướt quần lót đi kèm:
Cơn gò có thể xuất hiện cùng rỉ ối, nhưng cũng có thể là cơn gò sinh lý. Mẹ bầu có thể tham khảo cách nhận biết chuyển dạ thật và giả, đồng thời không trì hoãn việc liên hệ sản khoa khi đang rỉ dịch.
Trong lúc chờ hướng dẫn, không nên quan hệ tình dục, thụt rửa âm đạo, đặt tampon hoặc tự đưa ngón tay hay dụng cụ vào âm đạo. Không tự dùng thuốc và không dựa vào giấy thử, mùi hay màu dịch để kết luận rằng màng ối còn nguyên.
Nếu cảm thấy thai cử động khác thường, mẹ bầu nên ghi nhận theo thói quen cử động riêng của em bé và xem hướng dẫn theo dõi thai máy, nhận biết cử động giảm. Thai máy giảm trong bối cảnh nghi rỉ ối cần được đánh giá khẩn cấp.
Mẹ bầu không cần tự xác định đó có phải nước ối hay không. Thay vào đó, hãy cung cấp những thông tin quan sát được:
Nếu thuận tiện, mẹ bầu có thể ghi lại thời điểm và đặc điểm dịch để trình bày rõ hơn. Không cần trì hoãn đi khám chỉ để chờ theo dõi thêm hoặc chụp đủ hình ảnh.
Cần đến cơ sở sản khoa hoặc gọi cấp cứu địa phương ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:
Nếu nghi có dây rốn sa, không cố đẩy trở lại và không tự di chuyển một mình; hãy gọi cấp cứu ngay. Với các trường hợp còn lại, dù chưa có dấu hiệu nguy hiểm, nghi rỉ ối vẫn là lý do nên liên hệ cơ sở sản khoa sớm thay vì chờ đến khi đau bụng.
Nhân viên y tế sẽ hỏi diễn biến, đánh giá tình trạng của mẹ và thai, sau đó lựa chọn cách kiểm tra phù hợp. Việc đánh giá có thể gồm khám bằng dụng cụ chuyên môn, kiểm tra dịch âm đạo, theo dõi tim thai hoặc siêu âm. Không có một dấu hiệu quan sát tại nhà nào thay thế được quá trình này.
Cách phân biệt rỉ ối và són tiểu vì vậy chỉ nên được dùng để nhận biết nguy cơ và chuẩn bị thông tin khi liên hệ nhân viên y tế. Nếu chưa chắc dịch là nước tiểu, khí hư hay nước ối, lựa chọn an toàn là báo cơ sở sản khoa để được hướng dẫn sớm.