Vệ sinh máy hút sữa đúng cách gồm bốn bước chính: tháo rời các bộ phận tiếp xúc với sữa, rửa sạch, để khô hoàn toàn và cất ở nơi sạch. Do thiết kế và vật liệu của mỗi máy khác nhau, cha mẹ cần đọc hướng dẫn đi kèm để biết bộ phận nào được ngâm nước, rửa bằng máy, luộc hoặc khử khuẩn bằng hơi nước.
Các bước dưới đây áp dụng theo nguyên tắc vệ sinh chung. Nếu hướng dẫn của nhà sản xuất có yêu cầu khác, nên ưu tiên làm theo hướng dẫn dành riêng cho sản phẩm.
Sau mỗi lần hút, cần làm sạch tất cả bộ phận đã tiếp xúc với sữa mẹ, thường bao gồm:
Không phải mọi chi tiết đều được ngâm hoặc rửa dưới vòi nước. Động cơ, bộ đổi nguồn và bảng điều khiển thường chỉ được lau bên ngoài. Dây hút khí có cần rửa hay không phụ thuộc vào cấu tạo máy và tình trạng dây.
Trước khi dùng máy lần đầu, hãy xem sơ đồ lắp ráp để nhận biết đầy đủ các chi tiết. Van và màng silicone nhỏ dễ bị bỏ sót, trong khi sữa có thể đọng lại tại các khe nối nếu phụ kiện không được tháo rời hoàn toàn.
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi chạm vào máy hoặc sữa mẹ. Chuẩn bị chậu rửa riêng, bàn chải hoặc cọ rửa chuyên dụng và giá phơi sạch.
Không nên đặt trực tiếp phụ kiện vào bồn rửa vì bề mặt và đường thoát nước có thể chứa chất bẩn. Nếu đang hút sữa ngoài nhà, có thể mang theo hộp sạch để tách riêng phụ kiện đã dùng khỏi đồ còn sạch.
Ngắt nguồn điện, tách bình sữa khỏi thân máy và tháo từng chi tiết theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Kiểm tra kỹ van, màng và các rãnh nhỏ để phát hiện sữa còn đọng.
Nếu chưa quen cấu tạo máy, không nên cố kéo, xoắn hoặc dùng vật nhọn để tháo phụ kiện. Thao tác quá mạnh có thể làm rách van, biến dạng màng hoặc tạo vết xước khó vệ sinh.
Tráng các bộ phận dưới vòi nước sạch để loại bỏ lượng sữa còn bám. Sau đó, rửa trong chậu riêng bằng nước và chất tẩy rửa phù hợp với dụng cụ dùng cho trẻ nhỏ.
Dùng cọ sạch chà nhẹ mọi bề mặt, đặc biệt là ren vặn, cổ bình, mép van và khe nối. Cọ rửa phụ kiện hút sữa nên được dùng riêng, không dùng chung với cọ rửa bát đĩa hoặc thực phẩm sống.
Cha mẹ không cần dùng quá nhiều chất tẩy rửa. Điều quan trọng là làm sạch cặn sữa và tráng kỹ để không còn bọt. Nguyên tắc này cũng hữu ích khi rửa và bảo quản dụng cụ ăn dặm cho bé.
Tráng từng chi tiết dưới dòng nước sạch hoặc trong một chậu nước sạch riêng. Quan sát các khe và mặt trong của phụ kiện để chắc chắn không còn sữa, bọt hoặc chất bẩn nhìn thấy được.
Nếu phụ kiện vẫn có cảm giác nhờn, còn mùi sữa hoặc xuất hiện cặn trong khe, cần rửa lại thay vì chuyển ngay sang bước khử khuẩn.
Đặt các chi tiết lên giá hoặc bề mặt sạch, ở khu vực thông thoáng và ít bụi. Nên để phụ kiện tự khô hoàn toàn thay vì lau bằng khăn đã qua sử dụng, vì khăn có thể đưa vi sinh vật hoặc xơ vải trở lại bề mặt vừa rửa.
Không lắp máy hoặc đóng kín hộp khi phụ kiện còn ẩm. Hơi ẩm bị giữ lại trong van, dây hoặc hộp kín có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
Sau khi rửa phụ kiện, vệ sinh chậu và cọ, rồi để chúng khô tự nhiên. Lau sạch khu vực chuẩn bị sữa trước khi đặt các bộ phận đã khô lên đó.
Nếu phải hút sữa nhiều lần trong ngày, cha mẹ có thể sắp xếp sẵn nhiều bộ phụ kiện sạch. Một lịch hút sữa linh hoạt khi đi làm lại cũng nên tính đến thời gian rửa, làm khô và đóng gói dụng cụ.
Việc đặt phụ kiện đã dùng vào tủ lạnh không thay thế cho quá trình làm sạch. Cách xử lý giữa các cữ hút cần dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất, khuyến nghị y tế phù hợp và tình trạng sức khỏe của trẻ.
Có thể dùng máy rửa bát nếu tài liệu của nhà sản xuất xác nhận phụ kiện chịu được nhiệt và phù hợp với phương pháp này. Không nên tự suy đoán vì nhiệt độ cao có thể làm biến dạng một số loại nhựa, van hoặc màng silicone.
Khi được phép rửa bằng máy:
Không đặt động cơ, bộ đổi nguồn hoặc bộ phận điện vào máy rửa bát.
Ba khái niệm này thường bị dùng lẫn với nhau:
Khử khuẩn không thay thế việc rửa. Cặn sữa còn bám có thể làm giảm hiệu quả của bước xử lý bằng nhiệt, vì vậy phụ kiện luôn cần được làm sạch trước.
Tùy vật liệu và hướng dẫn của nhà sản xuất, phương pháp khử khuẩn có thể gồm luộc, dùng thiết bị hơi nước hoặc chu trình khử khuẩn của máy rửa bát. Không phải phụ kiện nào cũng chịu được các phương pháp này.
Việc khử khuẩn thường cần được chú trọng hơn khi trẻ còn rất nhỏ, sinh non hoặc có vấn đề ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch. Trong những trường hợp này, cha mẹ nên hỏi nhân viên y tế về tần suất phù hợp. Nếu bé hoặc mẹ đang điều trị nhiễm trùng, nấm hoặc bệnh lý liên quan đến việc bú mẹ, không nên tự tăng nhiệt độ hay dùng hóa chất ngoài hướng dẫn.
Sau khi khử khuẩn, dùng kẹp sạch nếu cần lấy phụ kiện ra khỏi thiết bị nóng, đặt lên giá sạch và để khô hoàn toàn. Không dùng khăn lau lại các bề mặt vừa xử lý.
Tắt máy, rút nguồn và lau bên ngoài bằng khăn sạch hơi ẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không dội nước, ngâm động cơ hoặc để chất lỏng chảy vào cổng kết nối.
Nếu sữa tràn vào thân máy hoặc khe điện, ngừng sử dụng và liên hệ đơn vị cung cấp hoặc bộ phận hỗ trợ của hãng. Không tự tháo động cơ nếu tài liệu sản phẩm không cho phép.
Ở một số máy có hệ thống kín, dây chỉ dẫn khí và không tiếp xúc trực tiếp với sữa. Vì vậy, không nên tự ngâm rửa dây nếu nhà sản xuất không yêu cầu; nước mắc lại bên trong có thể khiến dây khó khô.
Hãy kiểm tra dây sau mỗi lần dùng:
Trong lúc máy chưa thể sử dụng an toàn, mẹ có thể tham khảo cách vắt sữa bằng tay đúng kỹ thuật như một phương án tạm thời.
Chỉ cất phụ kiện khi mọi bề mặt và khe nhỏ đã khô hoàn toàn. Có thể đặt các bộ phận trong hộp sạch có nắp hoặc túi sạch dành riêng cho dụng cụ hút sữa. Nơi bảo quản cần khô ráo, tránh bụi, côn trùng, nguồn nhiệt và hóa chất gia dụng.
Không nên:
Khi mang sữa và dụng cụ ra ngoài, nên chia thành hai túi riêng: một túi cho bộ sạch, một túi kín cho bộ đã dùng. Nếu trẻ cần được cho ăn bằng phương pháp khác ngoài bình, cha mẹ có thể tìm hiểu nguyên tắc cho trẻ sơ sinh uống sữa mẹ bằng cốc an toàn và trao đổi với nhân viên y tế khi cần hướng dẫn trực tiếp.
Nên ngừng sử dụng và thay phụ kiện khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
Không nên cố che vết nứt bằng keo, cạo mốc bằng vật sắc hoặc tiếp tục dùng phụ kiện khó làm sạch. Các vết hỏng nhỏ có thể giữ lại cặn sữa, đồng thời làm giảm hiệu quả hút.
Tần suất thay van, màng và các bộ phận hao mòn khác không giống nhau giữa các sản phẩm và mức độ sử dụng. Hãy dựa vào hướng dẫn của hãng và tình trạng thực tế thay vì áp dụng một mốc cố định cho mọi máy.
Trước mỗi cữ hút, cha mẹ có thể kiểm tra nhanh theo thứ tự: tay sạch, phụ kiện khô, không nứt hoặc mốc, lắp đúng khớp và bình chứa sạch. Quy trình ngắn này giúp phát hiện vấn đề trước khi phụ kiện tiếp xúc với sữa mẹ.