Trẻ nuốt nhầm hóa chất phải làm sao? Cách xử trí

Trẻ nuốt nhầm hóa chất phải làm sao? Cha mẹ cần đưa trẻ ra khỏi nguồn hóa chất, kiểm tra khả năng thở, gọi 115 nếu có dấu hiệu nguy hiểm và liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn. Không tự gây nôn, không cho trẻ ăn uống hoặc dùng chất khác để trung hòa khi chưa có chỉ định chuyên môn. Hãy giữ lại bao bì sản phẩm và mang theo khi đưa trẻ đi khám.

Trẻ nuốt nhầm hóa chất phải làm sao ngay lúc phát hiện?

Khi phát hiện trẻ uống nhầm nước tẩy rửa, dung dịch vệ sinh, hóa chất diệt côn trùng hoặc sản phẩm gia dụng khác, cha mẹ nên thực hiện theo thứ tự sau:

1. Đảm bảo an toàn cho người sơ cứu: Đeo găng nếu có, tránh chạm trực tiếp vào hóa chất và mở cửa thông thoáng nếu khu vực có mùi hoặc hơi hóa chất. Không ngửi sát miệng chai để nhận diện sản phẩm.
2. Đưa hóa chất ra khỏi tầm với của trẻ: Giữ chai, hộp hoặc gói sản phẩm nhưng đặt ở vị trí an toàn, tránh để hóa chất tiếp tục đổ lên người trẻ.
3. Kiểm tra đường thở và nhịp thở: Quan sát xem trẻ có tỉnh táo, ho, khó thở, tím tái, chảy nhiều nước dãi hoặc không thể nói, khóc hay nuốt hay không.
4. Gọi 115 nếu trẻ có dấu hiệu nặng: Nếu trẻ bất tỉnh, khó thở, co giật, tím tái hoặc diễn biến nhanh, gọi cấp cứu ngay và làm theo hướng dẫn của nhân viên điều phối.
5. Liên hệ cơ sở y tế dù trẻ chưa có triệu chứng: Một số tổn thương có thể không biểu hiện ngay. Không nên chờ trẻ đau bụng hoặc nôn mới tìm trợ giúp.

Nếu trẻ bất tỉnh nhưng vẫn thở, đặt trẻ nằm nghiêng để giữ đường thở thông thoáng và hạn chế hít chất nôn vào phổi. Nếu trẻ không thở, hãy thực hiện hồi sức theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu nếu cha mẹ đã được đào tạo hoặc đang được hướng dẫn qua điện thoại.

Ho sặc sau khi uống hóa chất không hoàn toàn giống hóc dị vật. Nếu trẻ vừa ăn hoặc ngậm một vật và đột ngột không thể ho, khóc hay nói, cần áp dụng đúng cách xử trí khi trẻ bị hóc thức ăn, thay vì cho rằng mọi biểu hiện ho sặc đều do ngộ độc.

Các bước sơ cứu trẻ ngộ độc hóa chất

Làm sạch phần hóa chất còn lại quanh miệng

Nếu trẻ còn tỉnh và hợp tác, có thể nhẹ nhàng lau phần hóa chất nhìn thấy ở môi hoặc quanh miệng. Trẻ đủ khả năng súc miệng có thể súc nhẹ bằng nước sạch rồi nhổ ra, nhưng không được ép trẻ nuốt nước.

Không móc họng và không đưa ngón tay sâu vào miệng trẻ. Không cố lấy chất nằm sâu trong họng vì thao tác này có thể làm trẻ nôn, tổn thương niêm mạc hoặc đẩy dị vật vào sâu hơn.

Bảo vệ đường thở

Nới lỏng quần áo quanh cổ, giữ trẻ ở tư thế dễ thở và theo dõi liên tục. Nếu trẻ tự nôn, nghiêng đầu và thân sang một bên để chất nôn chảy ra ngoài. Không để trẻ nằm ngửa và không cố kích thích trẻ nôn thêm.

Nếu hóa chất dính lên mặt hoặc quần áo, tránh để phần nhiễm hóa chất tiếp xúc tiếp với miệng, mắt và da của trẻ.

Xử lý khi hóa chất dính vào mắt hoặc da

Nếu đồng thời bị hóa chất bắn vào mắt, rửa mắt ngay dưới dòng nước sạch nhẹ và liên tục trong khi chờ hỗ trợ y tế. Không nhỏ thuốc mắt hoặc dùng dung dịch trung hòa nếu chưa được hướng dẫn.

Nếu hóa chất dính lên da, cởi bỏ quần áo bị nhiễm và rửa vùng da bằng nhiều nước sạch. Với hóa chất dạng bột khô, nên phủi bỏ bột một cách cẩn thận trước khi xả nước, đồng thời tránh làm bột phát tán vào mắt hoặc đường hô hấp.

Tổn thương do hóa chất cần được đánh giá riêng, không xử lý giống bỏng nhiệt. Với tai nạn do chất lỏng nóng, cha mẹ nên áp dụng đúng hướng dẫn sơ cứu trẻ bị bỏng nước sôi.

Lưu lại bao bì sản phẩm

Giữ nguyên chai, lọ, gói hoặc hộp đựng hóa chất. Nếu có nguy cơ rò rỉ, đặt bao bì vào túi riêng và để xa trẻ. Cha mẹ có thể chụp rõ mặt trước, mặt sau, bảng thành phần và cảnh báo trên nhãn để gửi cho nhân viên y tế.

Không đổ hóa chất sang chai khác để mang theo. Không trộn hóa chất còn lại với bất kỳ chất nào vì có thể sinh nhiệt, bắn tóe hoặc tạo hơi gây kích ứng.

Vì sao không được tự gây nôn hoặc trung hòa hóa chất?

Gây nôn có thể khiến trẻ bị tổn thương lần thứ hai

Khi trẻ nôn, hóa chất có thể đi ngược từ dạ dày qua thực quản và miệng, tiếp tục tiếp xúc với mô. Chất nôn cũng có nguy cơ lọt vào đường thở, đặc biệt khi trẻ ho sặc, buồn ngủ, lơ mơ hoặc co giật.

Vì vậy, câu trả lời cho thắc mắc có nên gây nôn khi trẻ uống hóa chất là không, trừ khi nhân viên y tế trực tiếp yêu cầu trong một tình huống cụ thể. Không móc họng, không cho uống nước muối và không dùng các cách truyền miệng để kích thích nôn.

Tự trung hòa có thể gây phản ứng nguy hiểm

Không dùng chanh, giấm, baking soda, nước muối hoặc một hóa chất khác để trung hòa. Cha mẹ thường không biết chính xác thành phần, nồng độ và phản ứng có thể xảy ra. Việc pha trộn tùy tiện có thể tạo nhiệt, khí hoặc làm tổn thương nặng hơn.

Đồ ăn, thức uống và thuốc có thể cản trở xử trí

Không tự cho trẻ uống sữa, nước, dầu ăn, lòng trắng trứng, thuốc chống nôn, thuốc dạ dày hoặc than hoạt tính. Mỗi loại hóa chất cần cách đánh giá khác nhau; trẻ cũng có thể sặc nếu đang khó nuốt hoặc giảm tỉnh táo. Chỉ cho trẻ dùng bất kỳ thứ gì qua đường miệng khi nhân viên y tế đã biết rõ sản phẩm và hướng dẫn cụ thể.

Dấu hiệu ngộ độc ở trẻ cần cấp cứu ngay

Gọi 115 ngay nếu trẻ có một trong các biểu hiện sau:

• Khó thở, thở rít, thở bất thường hoặc tím môi.
• Không thể nói, khóc, ho hiệu quả hoặc nuốt.
• Lơ mơ, phản ứng kém, bất tỉnh hoặc co giật.
• Chảy nhiều nước dãi, đau rát miệng hoặc không chịu nuốt.
• Bỏng, phồng rộp, đổi màu ở môi, lưỡi hoặc quanh miệng.
• Nôn liên tục, nôn ra máu hoặc ho sặc sau khi nôn.
• Đau ngực, đau bụng dữ dội hoặc bụng chướng bất thường.
• Ho nhiều, khò khè hoặc khó thở sau khi uống hóa chất.
• Có hóa chất bắn vào mắt kèm đau, đỏ mắt hoặc giảm khả năng nhìn.

Không có triệu chứng ngay không đồng nghĩa với an toàn. Nếu biết hoặc nghi ngờ trẻ đã nuốt hóa chất, cha mẹ vẫn nên liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá dựa trên loại sản phẩm và tình trạng thực tế.

Thông tin cần cung cấp cho nhân viên y tế

Khi gọi 115 hoặc liên hệ cơ sở y tế, hãy chuẩn bị các thông tin sau nếu biết:

• Tuổi và cân nặng gần đúng của trẻ.
• Tên sản phẩm, nhãn hiệu và thành phần ghi trên bao bì.
• Dạng sản phẩm như nước, gel, bột, viên hoặc bình xịt.
• Thời điểm trẻ có thể đã nuốt hóa chất.
• Lượng hóa chất ước tính; nếu không biết, nói rõ là không xác định được.
• Các triệu chứng đang có và thời điểm bắt đầu.
• Hóa chất có dính vào mắt, da hoặc quần áo hay không.
• Những bước sơ cứu đã thực hiện.

Không trì hoãn gọi cấp cứu chỉ để tìm đủ thông tin. Nếu trẻ cần đến bệnh viện, mang theo bao bì hoặc ảnh nhãn sản phẩm. Khi trẻ có dấu hiệu không ổn định, nên chờ xe cấp cứu thay vì tự lái xe và không có người theo dõi trẻ trên đường.

Cách phòng ngừa trẻ uống nhầm nước tẩy rửa

Trong quá trình chăm sóc trẻ nhỏ, phòng ngừa ngộ độc hóa chất cần được thực hiện nhất quán, kể cả khi trẻ chưa biết mở nắp chai:

• Cất nước tẩy rửa, thuốc, mỹ phẩm và hóa chất trong tủ cao có khóa hoặc chốt an toàn.
• Giữ sản phẩm trong bao bì gốc, còn nguyên nhãn và nắp.
• Không đựng hóa chất trong chai nước uống, cốc, bình sữa hoặc hộp thực phẩm.
• Không để hóa chất trên sàn, bồn cầu, mép bồn rửa hoặc bàn thấp trong lúc đang sử dụng.
• Đóng nắp và cất sản phẩm ngay sau khi lấy đủ lượng cần dùng.
• Không pha trộn các sản phẩm vệ sinh với nhau.
• Không gọi thuốc hoặc hóa chất là kẹo để dụ trẻ hợp tác.
• Nhắc người chăm trẻ, ông bà và người giúp việc tuân thủ cùng một quy tắc cất giữ.
• Lưu sẵn số 115 và địa chỉ cơ sở cấp cứu gần nơi ở.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ chỉ liếm hoặc uống một ngụm nhỏ, chưa có triệu chứng thì có cần đi khám không?

Có nguy cơ hay không phụ thuộc vào thành phần và nồng độ sản phẩm, không chỉ dựa vào lượng cha mẹ nhìn thấy. Hãy liên hệ cơ sở y tế, cung cấp ảnh nhãn và làm theo hướng dẫn; không tự cho rằng lượng nhỏ luôn an toàn.

Trẻ uống nhầm nước rửa chén có được uống nước không?

Không nên tự cho trẻ uống nước hoặc bất kỳ đồ uống nào trước khi được hướng dẫn. Trước tiên, làm sạch phần còn lại quanh miệng, bảo vệ đường thở và liên hệ nhân viên y tế với thông tin chính xác về sản phẩm.

Nếu trẻ tự nôn thì phải làm gì?

Không kích thích trẻ nôn thêm. Nghiêng đầu và thân trẻ sang một bên, giữ đường thở thông thoáng, theo dõi nhịp thở và gọi trợ giúp y tế. Không cho trẻ ăn uống ngay sau đó nếu chưa có chỉ dẫn.

Có nên mang chai hóa chất đến bệnh viện không?

Nên mang theo bao bì gốc nếu có thể vận chuyển an toàn. Đặt chai hoặc gói sản phẩm trong túi riêng, tránh rò rỉ và để xa trẻ. Nếu không thể mang theo, hãy chụp rõ tên sản phẩm, thành phần và phần cảnh báo trên nhãn.

Có thể theo dõi trẻ tại nhà nếu trẻ vẫn chơi bình thường không?

Không nên tự quyết định chỉ dựa vào biểu hiện ban đầu. Nhân viên y tế cần biết trẻ đã tiếp xúc với sản phẩm nào, lượng ước tính và thời điểm xảy ra để tư vấn theo dõi tại nhà hay đến cơ sở y tế. Nếu xuất hiện khó thở, lơ mơ, co giật, bỏng miệng hoặc nôn liên tục, gọi 115 ngay.